167.2 కోట్లకు అమ్ముడుపోయిన రాజా రవివర్మ ‘యశోద-కృష్ణ’ పెయింటింగ్
ఇటీవల ముంబై వేదికగా జరిగిన ‘సాఫ్రాన్ ఆర్ట్’ (Saffron art) స్ప్రింగ్ లైవ్ వేలం, భారతీయ కళా చరిత్రలో ఒక సువర్ణాక్షరాలతో లిఖించదగ్గ ఘట్టంగా నిలిచిపోయింది. ప్రముఖ చిత్రకారుడు రాజా రవివర్మ వేసిన ‘యశోద-కృష్ణ‘ (Yashoda and Krishna) ఆయిల్ పెయింటింగ్ ఈ వేలంలో మునుపెన్నడూ లేని స్థాయిలో ఏకంగా ₹ 167.2 కోట్లకు ($17.9 మిలియన్లు) అమ్ముడుపోయి, సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది.
కళాఖండం యొక్క విశిష్టత: 1890 లలో, తన కళా జీవితంలో అత్యున్నత శిఖరాల్లో ఉన్న సమయంలో రాజా రవివర్మ ఈ చిత్రాన్ని గీశారు. భారతీయ పురాణాలలోని మాతృప్రేమను, వాస్తవికత (Realism) ఉట్టిపడేలా అత్యద్భుతంగా ఆవిష్కరించిన చిత్రం ఇది.
దృశ్య వర్ణన: యశోదమ్మ ఆవు పాలు పితుకుతుండగా, చిన్నారి కృష్ణుడు వెనుక నుంచి వచ్చి పాలు అడుగుతున్నట్లుగా ఉండే దృశ్యాన్ని రవివర్మ తన కుంచెతో సజీవంగా తీర్చిదిద్దారు. యశోద చీరకట్టు, ఆభరణాలలోని (విసిరి మురుగు, బుట్టకమ్మలు) సూక్ష్మ వివరాలు, వారి ముఖాల్లోని వాత్సల్యం ఈ పెయింటింగ్ను అత్యుత్తమ కళాఖండంగా మార్చాయి.
జాతీయ సంపద: కళా విమర్శకులు దీనిని భారతీయ కళారంగానికి ‘మోనాలిసా’ లాంటిదిగా వర్ణిస్తారు. దీనిని భారత ప్రభుత్వం ఒక ‘జాతీయ కళా సంపద’ (National Art Treasure) గా గుర్తించింది. అంటే నిబంధనల ప్రకారం దీనిని విక్రయించినా, దేశం దాటించి విదేశాలకు తీసుకెళ్లడం నిషిద్ధం.
సాఫ్రాన్ ఆర్ట్ (Saffron art) వేలం రికార్డు: ఏప్రిల్ 1, 2026న ముంబైలో సాఫ్రాన్ ఆర్ట్ సంస్థ ఈ వేలాన్ని నిర్వహించింది. ఈ సంస్థ భారతీయ కళాఖండాలకు ప్రపంచస్థాయి గుర్తింపు తీసుకురావడంలో ప్రధాన వేదికగా నిలుస్తోంది. వేలానికి ముందు ఈ పెయింటింగ్ అంచనా విలువను ₹80 కోట్ల నుంచి ₹120 కోట్లుగా నిర్వాహకులు అంచనా వేశారు. కానీ, వేలంలో సేకర్తల మధ్య తీవ్రమైన పోటీ నెలకొనడంతో ఇది ఏకంగా ₹167.2 కోట్లు పలికింది.
పాత రికార్డు బద్దలు: గతేడాది (2025లో) ప్రముఖ చిత్రకారుడు ఎం.ఎఫ్. హుస్సేన్ గీసిన ‘గ్రామ్ యాత్ర’ (Untitled – Gram Yatra) పెయింటింగ్ ₹118 కోట్లకు అమ్ముడై అత్యంత ఖరీదైన భారతీయ పెయింటింగ్గా రికార్డు సృష్టించింది. ఇప్పుడు రవివర్మ పెయింటింగ్ ఆ రికార్డును బద్దలు కొట్టి ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది.
సైరస్ పూనావాలా (Cyrus Poonawalla) ప్రముఖ భారతీయ బిలియనీర్ వ్యాపారవేత్త, మరియు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వ్యాక్సిన్ తయారీ సంస్థ అయిన ‘సీరమ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా’ (Serum Institute of India) వ్యవస్థాపకుడు. ఆయన వ్యాపార రంగంలోనే కాకుండా, అత్యంత అరుదైన మరియు విలువైన కళాఖండాలను సేకరించే గొప్ప ‘ఆర్ట్ కలెక్టర్’గా కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
సైరస్ పూనావాలా (Cyrus Poonawalla) ప్రముఖ భారతీయ బిలియనీర్ వ్యాపారవేత్త, మరియు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వ్యాక్సిన్ తయారీ సంస్థ అయిన ‘సీరమ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా’ (Serum Institute of India) వ్యవస్థాపకుడు. ఆయన వ్యాపార రంగంలోనే కాకుండా, అత్యంత అరుదైన మరియు విలువైన కళాఖండాలను సేకరించే గొప్ప ‘ఆర్ట్ కలెక్టర్’గా కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
కొనుగోలుదారుని దార్శనికత: ఈ అపురూపమైన కళాఖండాన్ని ‘సీరమ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా’ వ్యవస్థాపకులు, బిలియనీర్ వ్యాపారవేత్త శ్రీ సైరస్ పూనావాలా కొనుగోలు చేశారు.
కళా సంపద సంరక్షణ: ఈ పెయింటింగ్ను సొంతం చేసుకున్న అనంతరం పూనావాలా మాట్లాడుతూ, “ఇది ఒక జాతీయ సంపద. దీనిని భద్రపరచడం మరియు రక్షించడం నా బాధ్యత. సామాన్య ప్రజలు కూడా ఈ అద్భుతమైన కళాఖండాన్ని వీక్షించేందుకు వీలుగా దీనిని క్రమం తప్పకుండా ప్రదర్శనలో ఉంచుతాను” అని ప్రకటించారు.
ప్రపంచ స్థాయి ఆర్ట్ కలెక్షన్: సైరస్ పూనావాలా మరియు ఆయన కుమారుడు అదర్ పూనావాలా (Adar Poonawalla)ల ఆర్ట్ కలెక్షన్ను భారతదేశంలోనే అత్యుత్తమమైన వాటిలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు. వీరి వద్ద రాజా రవివర్మ, ఎం.ఎఫ్. హుస్సేన్, ఎస్.హెచ్. రజా, అమృతా షేర్-గిల్ వంటి అగ్రశ్రేణి భారతీయ చిత్రకారుల పెయింటింగ్స్ ఉన్నాయి.
పాశ్చాత్య కళాకారుల చిత్రాలు: కేవలం భారతీయ కళాఖండాలే కాకుండా.. రెంబ్రాండ్ట్ (Rembrandt), వాన్ గోహ్ (Van Gogh), పికాసో (Picasso), రెనోయిర్ (Renoir) వంటి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత యూరోపియన్ మాస్టర్స్ గీసిన అత్యంత విలువైన ఒరిజినల్ పెయింటింగ్స్ కూడా వీరి సేకరణలో ఉన్నాయి.
ఇతర ఆసక్తులు: కళాఖండాల సేకరణతో పాటు, సైరస్ పూనావాలా విలాసవంతమైన కార్ల సేకరణకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు. భారతదేశంలోనే అత్యంత అరుదైన రోల్స్ రాయిస్ (Rolls-Royce) కార్ల కలెక్షన్ ఆయన సొంతం. అలాగే లండన్, ముంబై, పూణేలలో అత్యంత ఖరీదైన చారిత్రక భవనాలను కూడా ఆయన కొనుగోలు చేశారు.
ఈ కొనుగోలుపై ఆయన స్పందిస్తూ.. “ఇది ఒక జాతీయ సంపద. దీనిని సంరక్షించే అవకాశం దక్కడం నా బాధ్యత మరియు అదృష్టంగా భావిస్తున్నాను. సామాన్య ప్రజలు కూడా ఈ గొప్ప కళాఖండాన్ని క్రమం తప్పకుండా వీక్షించేలా ఏర్పాట్లు చేస్తాను” అని ప్రకటించారు. ఒక ప్రైవేట్ కలెక్టర్ వద్ద ఉన్న ఈ కళాఖండం, భవిష్యత్తులో సామాన్యుల వీక్షణకు కూడా అందుబాటులోకి రానుండటం ఈ వేలం ద్వారా జరిగిన గొప్ప మేలు.
–కళాసాగర్